Blog / Haber / Yazı

Yepyeni Bir Dünya: Deneyimsel Öğrenme Metaverse İle Buluşuyor!

Yepyeni Bir Dünya: Deneyimsel Öğrenme Metaverse İle Buluşuyor!

01-Mar-22 / Blog

Metaverse Artık Hayatımızda!

Teknolojinin ilerlemesi ile birlikte artık deneyimlerimiz sanal bir dünya içerisinde meta deneyim olarak yeniden şekilleniyor. Artık bu yeni dünyanın bir adı var: Metaverse! Bu dünyada gerçek yaşam deneyimlerimizi sanal bir ortam içerisinde yeniden yaşayacağız, belki de daha önce hiç yaşamadığımız meta deneyimlerin keşfi olacak yeni bir dünya olacak.

Metaverse gelecek nesiller için bir öğrenme, deneyim veya eğitim platformu olabilir. Aslına bazı kitleler için bu durum gerçekleşmeye başladı bile… Ancak erişim kısıtları ve aynı şekilde meta veri tabanının halen yapım aşamasında olması sebebi ile şu an için geniş kitleler tarafından kullanılan bir platform değil. 

Bu üç boyutlu sanal yaşam ve deneyim platformları, küresel, birbirine bağlı, sürükleyici ve gerçek zamanlı çevrimiçi alan olarak birçok farklı kullanıcı kitlesine sahip. Özellikle bu süreçte meta veri deposunun potansiyelinden yararlanmak için araştırmacılar, eğitimciler, politika yapıcılar ve dijital tasarımcılar, akıntıya kapılmak yerine yol gösterme şansına sahipler. 

Metaverse Nedir?

Metaverse veya Türkçe tabiriyle sanal evren, geleneksel kişisel bilgisayarların yanı sıra sanal ve artırılmış gerçeklik cihazları aracılığıyla kalıcı çevrimiçi 3 boyutlu sanal ortamları destekleyen, İnternet'in varsayımsal bir yinelemesidir. Metaverse, bilgisayarlar, android cihazlar ve 3D cihazlar sayesinde insan bilişinin yapay bir fiziksel ortama dâhil olmasını sağlamaktadır. Metaverse iletişim perspektifinden yeni bir gerçeklik, anlam dünyası ve iş birliği fırsatları sunan; kültürel, entelektüel ve ekonomik üretim için alt yapı ve etkileşim olanakları tanıyan; farklı gelişmiş teknolojilerin eş zamanlı ve entegre bir biçimde kullanıldığı; siber toplumsal bir düzlem şeklinde tanımlamak mümkündür.

Bugün dünyadaki en önemli metaverse yatırımcılarının başında sanal gerçeklik cihazları üzerine çalışan Oculus şirketini 2 milyar dolara alan Facebook gelmektedir. Nitekim Facebook bu alanda Microsoft gibi önemli yazılım şirketleriyle iş birliği anlaşmaları imzalamıştır. Ayrıca Roblox gibi oyun platformları da bu alanda büyük ar-ge yatırımları yapmaktadır.



Metaverse kavramı ilk kez Neal Stephenson'ın 1992 yılında yayımladığı bilimkurgu romanı Snow Crash'de ortaya çıkmıştır. Metaverse kavramı kurgusal bir dünyayı nitelemiştir. Nitekim metaverse kavramı, ortaya atıldığı ilk dönemlerde aşırı abartılı ve spekülatif bir gelecek perspektifi olmakla eleştirilmiştir. Özellikle Facebook'un konuya ilgi duymaya başlamasıyla kavram daha da ön plana çıkmıştır. Nitekim elinde büyük bir veri havuzu olan Facebook, milyonlarca insanın metaverilerine sahiptir. Bu da yapay zekâ temelli bir yapay dünyanın, insanların bireysel sınırlarını tehdit edeceği endişesini doğurmuştur.

Metaverse, sanal bir kamusal alan oluşturmayı vadetmektedir. Bu kamusal alanın sanal para birimleri bugün hâlihazırda kripto para piyasasında işlem görmektedir. Bu açıdan kavram internetin geleceği olarak görülmektedir. Metaverse adı verilen bu yapay evrene ilk giriş yapan şehir ise Seul kentidir.

Bu teknoloji yeterince geliştiği takdirde, insanlar edindikleri sanal gerçeklik cihazları sayesinde alışveriş yapma, sinemaya gitme, kafede zaman geçirme gibi pek çok eylemi fiziksel bir çaba harcamaksızın yapma fırsatına erişecektir. Hatta 2020 yılında ünlü rap sanatçısı Travis Scott Fortnite platformu içerisinde metaverse ortamında sanal bir konser düzenlemiştir.

Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Metaverse  

Yeni bir “deneyim” mi acaba?

Beyaz tahtalarla çevrili ve hareketli sandalyelerle dolu dairesel bir meta sınıf hayal edin. Enerji dolu öğrenciler, yeni meta deneyim hikayeleri ve daha fazlası… Sadece bütün bunları hayal edin! Öğretmen meta sınıfta bir Tarih dersini işlerken, aniden, zeminin ortasına bir zaman çizelgesi yansıtılıyor. Çocuklar, şimdiki zamandan ayrılmak için sandalyelerini fırlatıyor ve artık onlar tarihte bir yolculuğun içerisine girmek için yeni bir gerçeklikle karşılaşacakları bir dönemin içerisine girmeye hazırdırlar. 

Tarihsel karakterler yanlarında konuşuyorlar, eski dönem tüccarları etraflarını sarıyor ve tepenin yükseklerinde bir rüzgar sesi geliyor ve daha fazlasını kendi gözleriyle görüyorlar. Çocuklar, bu meta dünya içerisinde meta deneyimlerini inşa edebilmek için araştırırlar, sorular sorarlar, düşünürler, keşfederler ve öğrenirler!

Metaverse dünyasında deneyimler, öğrenenlerin iştahını kabartacak şekilde tasarlanmalıdır. Mesela; “Cumhuriyet döneminin ilk yıllarını düşünelim… o dönemlerdeki yaşamın zorluğunu nasıl bilebiliriz? Eğer o dönemde yaşamıyorsak, Cumhuriyet’in kuruluşunu nasıl hayal edebiliriz? Kimin, neyin veya hangi önemli olayların o dönemi nasıl etkilediğini nasıl keşfedeceğiz?” İşte tüm bunların hepsini bir Tarih dersinde meta sınıf ortamında yaşayabilirsiniz. Ancak bunun için şimdilik biraz daha zamana ihtiyacımız var gibi görünüyor.



Farklı bir meta deneyim düşünelim; mesela Göbeklitepe’yi hayal edelim… etrafınızda 12.000 yıl öncesinden kalan tarihi yapılar, duvarlar, yıkık eski ve zemin boyunca noktalı sütun parçalarını hayal edin. Bu görseller kahverengi toz görüntülerine dönüşüyor. Her yerde farklı bir tarihi doku var. Görüyorsunuz, deneyimliyorsunuz ve görsel olarak hissedebiliyorsunuz. Bu deneyimi yaşayan her çocuğa arkeolog olma deneyimini yaşatabileceksiniz. Metaverse ile çocuklara kendi oluşturdukları avatarları kullanarak geçmişi şimdiki dünya ile iç içe hayal etme şansı veriliyor.



Öğretmen devam ediyor, “Şahit olduğunuz toplum, geçmişin tüm toplumları gibi tarihin tozlu sayfalarına gömüldü. Her bir tarih tabakası, ortaya çıkarıp bir araya getirebileceğiniz bir hikaye kitabı gibidir.” Çocuklar avatarlarını hareket ettirir ve tarihi yapıları yeni bir şekilde, dikkatli ve meraklı bir şekilde incelemeye başlarlar. Bu sanal dünya içerisinde her bir çocuk, çanak çömlek parçaları ve hatta bir zamanlar uzun olan heykellerin kısmi yüzlerini bulurlar. Tarihi bir bulmacayı çözüyormuş gibi parçalarını bir araya getirerek bir vazo veya bir heykel bulurlar. Tarih derslerinin hikayelerden veya anlatılanlardan daha fazlası olduğunu öğrenirler. 

Çocuklar yaşadıkları deneyimleri sınıftaki diğer çocuklar ile paylaşırlar. İşbirlikçi öğrenme ve birlikte yaratma fırsatlarını yakalarlar, bütün bunlar birlikte oluşturdukları sanal ve gerçek öğrenme alanlarına yerleştirilmiştir. Bir ömür boyu sürecek bu derin, aktarılabilir öğrenme, geleceğin okulunu temsil edebilecek hibrit ortam, rehberli bir oyun ortamında sağlanan metaverse sayesinde artık deneyimlerimiz hiç yaşamadığımız gibi olacaktır.

Ancak etkileşimin meta insanlar veya meta yapılar üzerine olacağını unutmayın. Bazı durumlarda canlı ve çevrimiçi insanlar ile yapılacak meta deneyimlerde yaşanmaktadır. Bunlar toplantı, etkinlik ve gerçek yaşam içerisinde var olan diğer faaliyetler olabilir. Canlı insanlarla yapılacak bu tip deneyimlerde insanların doğası gereği sosyal olduğuna ve duygusal olarak yüklü etkileşimleri an be an yaşadığına dikkat edin. Ve öğretmenlerin bu deneyim için hala çok önemli olduğunu unutmayın. Meta deneyimleri inşa etme konusunda dikkatli ve özenli olun, geleceği veya geçmişi şekillendirme konusunda hata yapmayın. Her zaman açık olan bu sanal evrene katılımın deneyimsel öğrenmeyi azaltmaktan ziyade nasıl artırdığını ve insanların meta deneyimler ile yeni bir öğrenme sürecine girebileceğini her zaman destekleyin.  

Meta Veri Deposunu Tanımlama 

Forbes Magazine, teknoloji liderlerinin bakış açıları ile metaverse için çeşitli tanımlar sunuyor. Her biri, sanal ve canlının birleşimi olan bir alandan bahsediyor. Örneğin; Amerikalı Sosyolog Ray Oldenburg'un belirttiği gibi, “Metaverse ile ev ya da iş olmayan bir “üçüncü alan” yaratılıyor.”  olarak yorumluyor.

Geleceğin meta dünyası, artırılmış sanal gerçeklik ve yapay zekayı birbirine bağlayan, bu doğrultuda gerçek yaşamsal süreçler ile bağlantılı sanal dünyalar oluşturan ve en önemlisi tüm bu dünyaları birbirine bağlayan bir yapıda gelişmesi muhtemeldir. 

Çok yakın gelecekte herkes eğitimlerini, toplantılarını, oyunlarını veya ürünlerini dünyayla paylaşabilecekleri, birlikte çalışabilecekleri bu çoklu platform üzerinde bir alan yaratma ve kullanıcı tarafından oluşturulan küresel bir topluluğun parçası olma fırsatına sahip olacak. Tabi ki teknolojik alt yapımız ve internet hızımız tüm bunların gerçekleşebilmesine uygun olmalıdır.

Metaverse üzerine araştırma veya geliştirme yapan kişiler, eğitimcileri ve tasarımcıları doğru bir şekilde nasıl bilgilendirebileceklerini düşünmelidirler. Bu durum yakın gelecekte meta veri deposundaki geliştirilecek eğitim, öğrenme ve benzeri ürünlerinin yüksek kalitede ve optimize edilmiş olması için çok önemlidir.

Bir dizi başka örnek, günlük olarak değişen meta veri deposunun gücünü vurgulamaktadır. Virbela sanal toplantı ve hatta düğün alanları sunuyor. Ve Nike! Nikeland adı altında meta bir dünya oluşturdu. Kullanıcılar için metaverse platformlarının kullanımı daha kolay ve birbirine daha bağlı bir hale geldikçe, markalar veya hizmetler kendilerini daha iyi konumlandırılacaklardır. Ayrıca, VR gözlükleri gibi VR aksesuarları da daha kullanışlı bir hale gelmesi gerekiyor. 

Giyilebilir teknoloji kıyafetleri veya aksesuarlarının daha erişilebilir bir şekilde kullanıcılara hitap etmesi gerekiyor. Bu tip teknolojik aksesuar veya donanım kullanımlarının genişletilmesi ve hatta eğitim ortamlarına uyarlanması gerekmektedir. Bu nedenle, meta veri tabanındaki gelecek eğitim ürünlerinin ve içeriklerinin yüksek kalitede, optimize edilmiş olması için meta araştırmacı veya geliştiricilerin tasarımcıları bugünden nasıl bilgilendirebileceklerini düşünmek çok önemlidir.  

Öğrenme İlkelerinin Metaverse İle Buluştuğu Yer: Vaat ve Endişe 

Meta deneyimlerin inşası, yalnızca ve ancak doğru yapılırsa, öğrenme bilimi ve gerçek bireyler göz önünde bulundurularak, en iyi dijital teknolojiler ile birleştirildiğinde eğitime taşıyabilecek bir bağlam ortaya çıkacaktır. Bu kapsamda olasılıkları incelersek, metaverse içerisindeki oyunların veya deneyimlerin pasif olmaktan ziyade aktif olma vaadini taşıdığı açıktır. 

Bireyler bu alanı “fiziksel” ve “zihinsel” olarak keşfedebilirler. Meta deneyim uygulamalarının ilgi çekici olup olmadığı geliştiricinin elinde olacaktır. Gerçek yaşam deneyimlerinde olduğu gibi bireylerin dikkatini çeken ve aynı şekilde onların etkileşimini engelleyecek şekilde deneyimi kesintiye uğratan birçok değişken, ürün veya seçenek vardır. Bu nedenle, tasarımcılar öncelikle bir öğrenme kurgusu oluşturmalı ve bu kurguyu bir hikaye panosu ile bileştirmelidirler. Oluşturulacak öğrenme kurgusu, bireyin dikkatini yeni ve alakasız bir göreve veya yere yönlendirmeden ziyade yeni bir öğrenme akışını sağlama konusuna odaklanmalıdır. 

Anlam oluşturma ve gerçek yaşam deneyimleri ile oluşturulacak bağlar meta veri deposunda kolayca çözülebilir olmalıdır. Tasarımı yapılacak meta deneyimler, bireyin gerçek veya hayali dünyasıyla iyi bir şekilde bağlantılıysa, kişinin yaşayabileceği gerçekler, derin ve aktarılabilir öğrenmeyi destekleyecek zihinsel bir ağ oluşturabilir. 

Üzerinde düşünülmesi gereken bir diğer önemli unsur ise metaverse dünyasında bireyler için sosyal bir ortam yaratmakla tam olarak ne kastedildiği olmalıdır. Bu günümüz sosyal medyasının ötesinde bir meta deneyim dünyası olmalıdır. 

Bireylerin nasıl ve ne öğrendiğine ilişkin gerçek dünyada yapılan araştırmalar, sosyal ilişki kurmanın tüm öğrenmelerin temelini oluşturduğunu göstermektedir. Bir ebeveynle etkileşime giren bir bebek, iyi zamanlanmış, koşullu, anlamsal olarak uygun ve duygusal olarak uyumlu tepkilere sahiptir. Araştırma gösteriyor ki ebeveyn ve çocuk arasındaki güçlü senkronizasyon, beyin büyümesini destekler ve erken öğrenmenin yanı sıra bağlantı kurabilme olgusunu da desteklemektedir. Sanal bir deneyim, gerçek bir deneyimi yansıtan koşullu bir şekilde yanıt verse bile, gerçek bir deneyimin yerine asla geçemez. Sanal öğrenmeye karşı gerçek yaşam deneyimlerinin öğrenimi üzerine yakın zamanda yapılan bir araştırma özetindeki makaleler dizisi bu iddiayı doğrulamaktadır. 

Sosyal İlişkiler ve Metaverse

Sosyal ilişkilerde bu kadar özel olan nedir? Duygusal ifade, bağ kurma, dokunma, koku alma ve beden dili neden önemli… Belki de sanal bir dünyada ya da en azından şu anda düşünüldüğü şekliyle meta veri tabanında bulunmayan kritik iletişim biçimleri oldukları için olabilir mi? Sanal ortam, gerçek veya sanal ortamda gerçek insanlar arasındaki etkileşimler için yeni bir sosyal alan olarak değil, yeni bir deneyim görevi görürse, sosyal etkileşimin korunabileceğini unutmayın. 

Artırılmış gerçeklik, VR ve 3D dünyası, çocukları asla keşfedemeyecekleri veya ziyaret edemeyecekleri yeni ortamlara taşıma vaadini de taşıyor. Eleştirel düşünme için öğrenciler gerçek sorunları çözebilir, farklı bir meta deneyimi yaşayabilir, bir üretici fuarına girebilir ve ürünlerini yalnızca okullarında değil, daha geniş bir topluluğa gösterebilirler. Kendi kültürleriyle ilgili asırlık soruların yanıtlarını bulabilmek için farklı zaman dilimlerini ziyaret edebilir ve bilimsel laboratuvarlara girip bu deneyimleri gerçek hayattaki öğrenmeyle ilişkilendirebilirler. Hatta tarihi parçaları bir araya getirebilir ve kendi tarihlerinin ardındaki hikayeleri kendi deneyimleri ile oluşturabilirler. 

Öğretmenler tarafından yönetilen meta sınıflarda, metaverse, doğru yapılırsa muazzam bir sosyal potansiyele sahip hibrit bir dünya sunabilir. Ve bunu doğru yapmak için öğretmenler, geliştiriciler ve tasarımcılar, kapsamlı öğrenime rehberlik etmede kilit bir rol oynamalıdırlar. Öğretmenler, sınıflarındaki her çocuğun temsil edildiği sanal alan ve avatarları seçebilirler. Bu sayede önemsenen ve dahil edilen tüm öğrencilere bir kimlik verilmiş olur. Öğretmenler, çocukların rahatlık alanlarının ötesine geçmesine ve bireyin güçlü yönlerine, zorluklarına dayalı olarak akademik ve sosyal zorluklarla başa çıkmasına yardımcı olabilirler. 

Çocuklar ve muhtemelen yetişkinler için avatarların etkileşimi gerçek gibi görünseler bile, asla gerçek insan etkileşiminin yerini alamazlar. En azından şimdilik. Çok yakın gelecekte sosyal ilişkileri koruyacak şekilde sanal ve gerçek dünyaları birleştirmenin yollarını bulmak öğretmenler, geliştiriciler ve tasarımcılar için önemli olacaktır.

Bonus Video: Versemeta :)


Bizlerle İletişime Geçin

Deneyimsel öğrenme odaklı eğitim, gelişim ve öğrenme çözümlerimiz için 0533 558 17 53 numaralı telefonu arayabilir veya merhaba@smartunique.com adresine e-posta gönderebilirsiniz.

Deneyimsel Öğrenme Kitabını Temin Edin

D&R İnternet Mağazası

İdefix - İnternet Mağazası

Kitap Yurdu - İnternet Mağazası

Nobel Kitap - İnternet Mağazası

Paylaş: